Có một câu chuyện vui với dân chụp thể thao: khoảnh khắc đẹp nhất thường đến đúng lúc mình đang thiếu tiêu cự hoặc đang tháo lắp bộ converter nhân tiêu cự. Và chiếc NIKKOR Z 120-300mm f/2.8 TC VR S mới của Nikon ngoài dải tiêu cự và khẩu độ quá xịn thì còn tích hợp bộ nhân 1.4x ngay trong thân ống, giúp việc vươn từ 300mm lên 420mm chỉ còn là một cái gạt tay.
NIKKOR Z 120-300mm f/2.8 TC VR S là ống kính gì?
Để hiểu vì sao ống kính này được chú ý, hãy bắt đầu từ vị trí của nó trong hệ sinh thái của Nikon. Đây là ống zoom tele dòng S-Line, dòng cao cấp nhất của Nikon, dành cho máy mirrorless ngàm Z full-frame, với dải tiêu cự 120-300mm và khẩu f/2.8 giữ nguyên suốt dải zoom. Nikon đã thông báo phát triển ống kính từ ngày 7/5/2026 và chỉ công bố đầy đủ vào ngày 29/10/2026.
Điểm làm nên tên tuổi của nó là bộ teleconverter 1.4x tích hợp. Theo Nikon, đây là ống zoom tele đầu tiên trên thế giới kết hợp khẩu f/2.8 cố định với teleconverter tích hợp sẵn. Khi bật bộ nhân, dải tiêu cự trở thành 168-420mm, khẩu tối đa còn f/4 và khẩu nhỏ nhất xuống f/32 (thay vì f/22). Nói cách khác, một ống kính làm được việc của hai: zoom 120-300mm f/2.8 cho tầm trung và gần như một ống 400mm f/4 khi chủ thể chạy ra xa. Nikon nói rõ đối tượng là phóng viên thể thao, từ trượt băng nghệ thuật trong nhà thiếu sáng đến tennis hay bóng đá ngoài trời.
Anh em chơi Nikon lâu năm hẳn còn nhớ người tiền nhiệm AF-S NIKKOR 120-300mm f/2.8E FL ED SR VR ngàm F (50mm từng đưa tin từ hồi Nikon mới nhá hàng). Bản ngàm Z thêm hẳn một bộ teleconverter bên trong mà vẫn nhẹ hơn khoảng 515g, chỉ còn khoảng 2.735g. Con số này vẫn nặng so với ống kính thông thường, nhưng với người phải đứng vác máy cả buổi chiều bên đường biên, bớt được nửa ký là khác biệt rõ rệt đối với cổ tay và vai.
Teleconverter tích hợp: gạt một cái lên 420mm
Ai từng dùng teleconverter rời đều hiểu nỗi phiền toái của nó. Phải tháo ống kính, lắp bộ nhân, lắp lại, bụi có dịp lọt vào cảm biến, và quan trọng nhất là mất vài giây quý giá đúng lúc trận đấu đang nóng. Trên NIKKOR Z 120-300mm, tất cả đều gói gọn trong một cần gạt sát ngàm.
Bản thân bộ teleconverter cũng không phải là món “gắn thêm cho có”. Nikon cho biết nó gồm 8 thấu kính chia thành 5 nhóm, được tính toán cùng với phần quang học chính để giữ chất lượng ảnh gần với ống prime/fix ngay cả khi bật bộ nhân. Một chi tiết thực tế cần biết: khoảng lấy nét gần nhất vẫn giữ nguyên khi bật teleconverter, nên độ phóng đại tăng lên. Ở 150mm, ống đạt tỉ lệ phóng đại 0,18x, còn khi bật bộ nhân (tương đương 210mm) con số này lên 0,25x, đủ để chụp cận cảnh hoa hay côn trùng ở mức khá.
Ống zoom trong và lấy nét trong, nghĩa là chiều dài không đổi khi xoay zoom hoặc lấy nét. Trọng tâm vì thế luôn ổn định, đặt trên monopod cũng cân bằng hơn hẳn. Kích thước khoảng 128 x 353,5mm, ren filter phía trước tới 112mm (bước ren 1,0mm), nên Nikon bố trí thêm khay filter cài 46mm phía sau, giúp dùng filter phân cực hay ND mà không phải mua miếng filter 112mm đắt đỏ.
Quang học, lấy nét và chống rung của NIKKOR Z 120-300mm
Đằng sau con số f/2.8 là một hệ quang học khá đồ sộ. Theo spec sheet của Nikon, ống kính gồm 30 thấu kính, chia thành 24 nhóm (đã tính cả bộ teleconverter), trong đó có 1 thấu kính ED, 1 Super ED, 1 thấu kính fluorite, 1 thấu kính phi cầu và 1 thấu kính SR. Các thấu kính ED, Super ED và fluorite giúp triệt tiêu viền màu tím xanh ở rìa chủ thể, một hiện tượng rất dễ gặp khi chụp áo cầu thủ trắng trên nền sân tối. Thấu kính fluorite còn nhẹ hơn thủy tinh thường, góp phần giải thích vì sao ống nhẹ hơn so với đời ngàm F.
Về lớp phủ, Nikon dùng cả Meso Amorphous Coat, lớp phủ mà hãng gọi là chống phản xạ tốt nhất của mình, lẫn ARNEO Coat để giảm bóng ma và lóa khi đèn sân vận động chiếu thẳng vào ống kính. Thấu kính trước phủ fluorine, chống bám bụi, nước và dấu tay, lau một lần là sạch. Màng khẩu 9 lá bo tròn tạo bokeh đèn tròn trịa và hậu cảnh mềm mại.
Motor lấy nét là Silky Swift VCM (SSVCM), loại motor cuộn dây do Nikon tự phát triển, cho AF nhanh và êm, đủ bám theo cầu thủ đổi hướng liên tục. Chống rung đạt 6,5 stop theo chuẩn CIPA, con số Nikon đo trên Z6 III ở đầu tele, không bật teleconverter và cần máy hỗ trợ Synchro VR. Khoảng lấy nét gần nhất thay đổi theo tiêu cự: 0,98m ở 120mm và tăng dần tới 2m ở 300mm, đủ gần để chụp chân dung bán thân ngay sát đường biên.
Phần thân dùng hợp kim magie, có gioăng chống bụi và chống giọt nước bắn, sẵn sàng cho những trận đấu dưới mưa. Chân đế tripod bắt thẳng vào kẹp Arca-Swiss loại vặn ốc (Nikon khuyên không dùng kẹp cần gạt), có đệm cao su và chỗ bám tay để xách đi. Trong hộp có sẵn nắp trước LC-112B, nắp sau LF-N1, hood HB-120, dây đeo LN-4 và túi đựng CL-L3.
Muốn xem ống kính vận hành ngoài thực tế, anh em có thể xem video giới thiệu chính thức từ Nikon USA:
Giá NIKKOR Z 120-300mm và ai sẽ mua ở Việt Nam?
Tất nhiên, câu hỏi mà nhiều người quan tâm nhất vẫn là về giá. Trên trang Nikon USA, NIKKOR Z 120-300mm f/2.8 TC VR S đang nhận đặt trước với giá đề xuất 13.999,95 USD và sẽ lên kệ từ giữa tháng 11/2026, tương đương khoảng 363 triệu đồng. Nikon chưa công bố giá tại Việt Nam, và thông thường giá bán thực tế trong nước sẽ cao hơn do thuế và chi phí phân phối. Thông số đầy đủ có trên trang sản phẩm chính thức của Nikon.
Với mức giá này, đây rõ ràng không phải là ống kính dành cho người chơi phong trào. Ở Việt Nam, khách hàng thực tế sẽ là phóng viên ảnh thể thao của các tòa soạn lớn, ê-kíp chụp V-League hay các giải đấu quốc tế, cộng thêm vài cửa hàng cho thuê thiết bị. Dân chụp chim có điều kiện cũng sẽ để ý, bởi 420mm f/4 cùng khả năng zoom linh hoạt rất hợp cho những buổi đi rừng. Còn nếu chỉ cần tele xa với ngân sách nhẹ hơn, anh em có thể tham khảo NIKKOR Z 800mm f/6.3 VR S bên Nikon, hoặc Sony FE 400mm f/4.5 GM nếu đang dùng máy Sony.
Anh em thấy sao, hơn 360 triệu cho một ống zoom gánh trọn cả trận đấu thì có đáng không?
“If memories could be canned, would they also have expiry dates? If so, I hope they last for centuries.”