Vụ kiện của Nikon nhắm vào Viltrox quanh công nghệ ngàm Z đã có kết quả: Nikon đã thua, và các bằng sáng chế liên quan bị tòa án Trung Quốc tuyên vô hiệu. Vậy ban đầu Nikon kiện đòi gì, và sau khi thua thì Viltrox có bị ảnh hưởng gì không? Cùng 50mm Vietnam làm rõ nhé!
Hồi tháng 1, Nikon đã đệ đơn kiện Viltrox tại Trung Quốc, cáo buộc hãng ống kính này xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ liên quan đến công nghệ ngàm Z. Và theo các nguồn tin, mới đây Nikon đã chính thức thua vụ kiện đó.
Ban đầu Nikon kiện Viltrox về chuyện gì?
Vụ kiện được nộp tại Tòa Sở hữu trí tuệ Thượng Hải — tòa chuyên xử các tranh chấp về công nghệ và bằng sáng chế. Cốt lõi của vụ việc, theo Nikon Rumors, là một tranh chấp về tiền bản quyền trong “giai đoạn bảo hộ tạm thời” của một bằng sáng chế.
Giải thích nôm na: Theo luật sáng chế Trung Quốc, “giai đoạn bảo hộ tạm thời” là khoảng thời gian từ khi đơn xin cấp bằng được công bố cho đến khi bằng được chính thức cấp. Trong khoảng thời gian này, nếu một công ty khác sử dụng sáng chế đó, họ có thể bị yêu cầu trả tiền bản quyền về sau — với điều kiện bằng sáng chế cuối cùng được cấp phép.
Nikon cho rằng Viltrox đã sử dụng một sáng chế của mình (nhiều khả năng liên quan đến lấy nét tự động hoặc giao tiếp giữa ống kính và máy trên ngàm Z) khi bằng sáng chế vẫn đang trong quá trình thẩm định, theo suy đoán của 50mm Vietnam thì là Viltrox đã tự ý nghiên cứu cơ chế lấy nét tự động của Nikon Z, sau đó nghiên cứu và bán ra những chiếc ống kính có khả năng AF với ngàm này. Vì vậy, sau khi được cấp bằng, Nikon muốn đòi tiền bản quyền hồi tố cho những ống kính ngàm Z mà Viltrox đã bán ra trong giai đoạn đó.
Nói ngắn gọn: Nikon yêu cầu Viltrox trả tiền cho các lô hàng đã bán trước khi bằng sáng chế chính thức có hiệu lực. Nikon cũng kiện kèm một nhà phân phối tại Thượng Hải — một cách làm phổ biến ở Trung Quốc để vụ việc được xử ở Thượng Hải thay vì Thâm Quyến (nơi Viltrox đặt trụ sở). Chắc hãng N cũng muốn tăng khả năng thắng hơn, “mãnh hổ nan địch địa đầu xà” mà.
Nikon muốn gì từ Viltrox?
Ở thời điểm khởi kiện, mục tiêu trước mắt của Nikon là tiền (khoản bản quyền cho các sản phẩm đã bán), chứ chưa phải là lệnh cấm bán các ống kính ngàm Z của Viltrox. Tuy nhiên, những vụ kiện kiểu này có thể leo thang: nếu Nikon thắng, hãng sẽ có lợi thế để ép Viltrox phải ký thỏa thuận cấp phép chính thức, hoặc thậm chí ra lệnh “ngừng và chấm dứt” (cease-and-desist) — tức buộc dừng sản xuất/bán ống kính ngàm Z.
Trước đó, Canon từng có động thái tương tự với Viltrox trên ngàm RF. Nói cách khác, một chiến thắng cho Nikon hoàn toàn có thể dẫn tới việc Viltrox bị chặn đường làm ống kính cho ngàm Z.
Tòa Trung Quốc tuyên bằng sáng chế của Nikon vô hiệu
Mặc dù đã rất cẩn thận khi di dời vụ kiện về Thượng Hải, nhưng kịch bản đẹp của Nikon vẫn không xảy ra. Theo Nikon Rumors, một phán quyết dài 25 trang do Cục Sở hữu trí tuệ Quốc gia Trung Quốc (CNIPA) ban hành kết luận rằng các bằng sáng chế liên quan của Nikon là vô hiệu.
Nikon lập luận rằng thiết kế ngàm bayonet và cấu trúc chân tiếp điểm điện tử của ngàm Z là sáng tạo, xứng đáng được bảo hộ. Thế nhưng, hội đồng CNIPA xác định thiết kế ngàm Z cùng công nghệ đi kèm không vượt quá trình độ kỹ thuật thông thường và không đủ tính mới để được bảo hộ theo luật sáng chế Trung Quốc. Hệ quả: Nikon không có đủ cơ sở pháp lý để kiện Viltrox về thiết kế ngàm ống kính. Không có bằng sáng chế hợp lệ thì cũng không có khoản tiền bản quyền nào để đòi.
Vậy Viltrox có bị ảnh hưởng gì không?
Câu trả lời trước mắt là gần như không. Vì Nikon thua kiện Viltrox và các bằng sáng chế bị tuyên vô hiệu, Viltrox không phải trả khoản bồi thường/bản quyền nào, cũng không bị buộc phải ngừng sản xuất hoặc thu hồi sản phẩm. Điều đó đồng nghĩa với việc các ống kính ngàm Z của Viltrox vẫn tiếp tục được bán bình thường và người dùng Nikon Z vẫn có thêm lựa chọn ống kính bên thứ ba giá tốt.
Tuy nhiên, đây chưa hẳn là dấu chấm hết. Nikon có ba tháng để kháng cáo hoặc nộp một vụ kiện mới liên quan đến quyết định này, nên câu chuyện vẫn có thể còn diễn biến tiếp.
“If memories could be canned, would they also have expiry dates? If so, I hope they last for centuries.”